Algen bestrijden in je aquarium: aanpak per algensoort uitgelegd
Algen in je aquarium zijn niet altijd een probleem, maar wanneer ze overhand nemen, wordt het tijd voor actie. De aanpak verschilt sterk per algensoort: wat werkt tegen groene puntalgjes, heeft weinig effect op draadalgen of blauwgealgen. Hier is de complete gids per algentype.
Groene puntalgjes (Green Spot Algae)
Dit zijn kleine, harde, groene ronde vlekjes die stevig aan het glas, decoratie en langzaam groeiende plantenbladeren vastzitten.
Ze zijn het hardnekkigste algentype en gaan niet weg met een sponsdoekje. Oorzaak: Lage fosfaatwaarden (onder 0,5 mg/l) en veel licht. Paradoxaal genoeg ontstaan ze vaak in aquaria waar mensen te weinig voedingsstoffen toedienen. Herkenning: Kleine ronde groene stipjes (1-3 mm), zeer hard, zitten stevig vast. Aanpak:
- Verhoog het fosfaatgehalte door meer te voeren of fosfaathoudende plantenvoeding toe te voegen
- Verwijder de algjes van het glas met een metalen algenscraper (plastic werkt niet)
- Bladeren met puntalgjes kun je beter afknippen, schrapen beschadigt de bladeren
- Verhoog de CO2-toevoer als je die hebt (dit helpt planten te concurreren)
- Algenetende vissen zoals otocinclus of siamees algenetert je kunnen helpen bij controle
Groene aanslag (groene laag op het glas)
Een egale groene laag op het glas, decoratie en soms planten. Vaak het eerste teken van te veel licht of voedingsstoffen.
Oorzaak: Te veel licht, te lang licht aan, of een onevenwicht tussen licht en voedingsstoffen. Herkenning: Egale groene film, gaat gemakkelijk weg met je vinger of een sponsdoekje. Aanpak:
- Verminder de belichtingstijd naar 6-8 uur per dag (gebruik een timer)
- Verlaag de lichtsterkte (dim de verlichting of til hem hoger boven het water)
- Wissel 30% van het water om overtollige voedingsstoffen te verwijderen
- Veeg het glas wekelijks schoon met een magneetreiniger
- Voeg snelgroeiende planten toe die voedingsstoffen opnemen (valbsneria, waterpest)
Draadalgen (groene draadjes tussen planten)
Lange groene draden die zich vasthechten aan planten, decoratie en alles wat stilstaat. Ze kunnen hele plantjes bedekken en verstikken.
Oorzaak: Onevenwicht tussen licht, CO2 en voedingsstoffen. Vaak te veel nitraat en fosfaat, of te weinig CO2. Herkenning: Groene draden van enkele millimeters tot centimeters lang, voelen vaak slijmerig aan. Aanpak:
- Verwijder draadalgen handmatig door ze om een tandenstoker of eetstokje te draaien en eruit te trekken
- Wissel 40-50% van het water om nitraat en fosfaat te verlagen
- Verhoog CO2-toevoer (indien mogelijk) naar 20-30 mg/l
- Verminder de belichtingstijd naar 6 uur en bouw langzaam op
- Amano-garnalen zijn zeer effectief tegen draadalgen (5-10 stuks per 100 liter)
- Overweeg Easy Carbo of vloeibare koolstof als CO2-alternatief
Draadalgen zijn een teken dat je aquarium uit balans is. Alleen mechanisch verwijderen lost het probleem tijdelijk op. Je moet de onderliggende oorzaak aanpakken.
Blauwgealgen (cyanobacteriën)
Eigenlijk geen algen maar bacteriën. Blauwgroen tot zwart slijmerige laag die een vieze geur heeft en het hele aquarium kan bedekken. Zeer hardnekkig. Oorzaak: oorzaken van algenproblemen zoals hoge nitraatwaarden, te weinig waterbeweging, te weinig zuurstof of oude verlichting.
Herkenning: Blauwgroene slijmerige laag, vaak met luchtbelletjes, vieze geur (muf), komt los als één laag.
Aanpak:
- Verwijder de laag handmatig met een slang (zuig direct af, laat het niet rondz weven)
- Doe een grote waterwissel (50%) om toxines te verwijderen
- Verhoog de waterstroom met een extra pomp of filteruitlaat anders richten
- Verlaag nitraat door regelmatiger water te wisselen (2x per week 30%)
- Verhoog zuurstof met een luchtpomp (vooral 's nachts)
- Vervang oude TL-buizen (boven 1 jaar oud)
- Als laatste redmiddel: antibiotica zoals eSHa 2000 (let op: dit doodt ook nuttige bacteriën)
Bruinalgen (kiezelwieren)
Een bruine, stoffige laag die vooral optreedt in nieuwe aquaria. Meestal verdwijnt deze vorm van algen in je aquarium vanzelf na 4-8 weken wanneer de bak ingelopen is.
Oorzaak: Silicaten in nieuw leidingwater of nieuwe decoratie, te weinig licht. Herkenning: Bruine, stoffige laag op alles, vooral op langzaam groeiende planten en decoratie.
Aanpak:
- In nieuwe aquaria: gewoon afwachten, dit verdwijnt vanzelf
- Veeg het glas schoon met een sponsdoekje
- Wissel 30% water wekelijks
- Verhoog eventueel de belichtingstijd naar 8-10 uur
- Otocinclus vissen eten bruinalgen graag
- Bij blijvende problemen: gebruik een silicaatverwijderaar in je filter
Penseelalgjes (Brush Algae / Rode algen)
Zwarte of donkergroene harige algjes die op bladranden, decoratie en langzaam groeiende planten groeien.
Lijken op kleine penseel haartjes. Oorzaak: Te weinig CO2, te sterke waterstroom langs bepaalde planten, oude bladeren. Herkenning: Korte zwarte haartjes (2-5 mm), vooral op bladranden en decoratie, zitten stevig vast. Aanpak:
- Knip aangetaste bladeren af (ze gaan niet meer weg)
- Verhoog CO2-toevoer naar 25-30 mg/l
- Verminder waterstroom langs gevoelige planten
- Wissel regelmatig water (30% per week)
- Siamees algeneters eten penseelalgjes, maar alleen jonge exemplaren
- Spot-behandeling met Easy Carbo kan werken (spuit direct op de algjes met uitgeschakelde filter voor 5 minuten)
Groenalgen in het water (groene waas)
Het water zelf wordt groen, alsof je door erwtensoep kijkt. Dit zijn zwevende algen, niet algen op oppervlakken. Oorzaak: Te veel licht (vooral direct zonlicht), te veel voedingsstoffen (vooral fosfaat). Herkenning: Groen water, vaak na het plaatsen van het aquarium in de zon of bij nieuwe aquaria. Aanpak: Naast waterwissels kan een goede natuurlijke algenbestrijding met aquariumplanten helpen om de balans te herstellen.
- Verplaats het aquarium uit direct zonlicht
- Zet de verlichting 3-5 dagen volledig uit (vissen overleven dit prima, planten ook bij korte periode)
- Voer minder (overtollig voedsel voedt algen)
- Wissel 50% water na de donkerperiode
- UV-filter is zeer effectief tegen groenalgen in het water
- Daphnia (watervlooien) eten zwevende algen, maar ook je vissen eten daphnia
Algemene preventie voor alle algen
- Regelmatig water wisselen: 25-30% per week voorkomt ophoping van voedingsstoffen
- Belichtingstijd beperken: 6-8 uur per dag, gebruik een timer
- Niet overvoeren: Geef alleen wat vissen in 2-3 minuten opeten
- Snelgroeiende planten: Nemen voedingsstoffen op en concurreren met algen
- Goede waterbeweging: Voorkomt dode zones waar algen floreren
- Nieuw aquarium: Verwacht altijd een algenperiode in de eerste 2-3 maanden
- Balans licht-voeding-CO2: Deze drie moeten in evenwicht zijn
Algenbestrijding is geduldswerk. Verwacht geen direct resultaat, maar bij consequente aanpak zie je binnen 2-4 weken verbetering.