Guppy's houden: checklist voor gezonde en kleurrijke vissen

Guppies zijn makkelijk te houden, maar voor optimale gezondheid en kleurenpracht moet je aan een aantal voorwaarden voldoen. Deze checklist helpt je alle essentiële punten af te vinken voor een succesvol guppy-aquarium.

Aquarium en techniek

• Minimaal 50-60 liter aquariuminhoud — voor 6-8 guppies (rekening houdend met nakomelingen)
• Deksel of afdekruit — guppies springen graag; zonder deksel vind je ze buiten het water
• Filter die 2-3x volume per uur pompt — Eheim Aquaball, Aquael Asap, JBL CristalProfi voor goede wateromloop
• Sponsbescherming op filterinlaat — voorkomt dat jonge guppies worden opgezogen
• Betrouwbare verwarming met thermostaat — Eheim Thermocontrol, Aquael Ultraheater voor stabiele temperatuur
• Thermometer — digitaal of klassiek, controleer dagelijks
• LED-verlichting met timer — 8-10 uur per dag, 6000-8000K kleurtemperatuur
• Watertestset — JBL Testlab of Sera Aqua-Test Box voor pH, GH, nitriet, nitraat

Inrichting

• Bodem naar keuze (grind, zand, aquariumgrond) — guppies passen zich aan elke bodem aan
• Veel fijnbladige planten — Javamos, Hoornblad, Waterpest voor schuilplaats jongen en vrouwtjes
• Hogere beplanting — Vallisneria, Hygrophila, Javavaren voor structuur en schaduw
• Drijfplanten — Eikjes, Amazone-drijfplant voor gedempte verlichting en extra schuilplaatsen
• Vrije zwemruimte — guppies zwemmen graag in open water, vooral bovenste waterlaag
• Optionele decoratie — hout, stenen, kokosnootschaal (zorg dat het pH niet verhoogt of verlaagt)

Waterwaarden

• Temperatuur 22-28°C, optimaal 24-26°C — warmer = actiever maar korter leven; koeler = rustiger maar langer leven
• pH 6,5-8,0, liefst 7,0-7,5 — guppies zijn hardwatervissen die Nederlands leidingwater prima verdragen
• GH 8-25°dH — hogere hardheid is geen probleem; te zacht water (onder 6°dH) kan gezondheidsproblemen geven
• KH 5-15°dH — voor buffering van pH
• Nitriet 0 mg/l — elke detecteerbare hoeveelheid is giftig
• Nitraat onder 50 mg/l, liefst onder 20 mg/l — bij hogere waarden waterverversing verhogen
• Ammoniak 0 mg/l — wijst op filterproblemen of overbevolking

Vissen en populatie

• Start met 6-8 guppies — niet te veel, want voortplanting gaat snel
• Geslachtsverhouding 2-3 vrouwtjes per mannetje — bijvoorbeeld 2 mannetjes + 4-6 vrouwtjes
• Rustige tankgenoten — platy's, zwaarddraagers, corydoras, kleine garnalen
• Geen vinnenbijtende soorten — Sumatraanse barb, tijgerbarbeel aanvallen sluiervinnen
• Geen grote roofdieren — eten guppies op
• Populatiecontrole plannen — besluit vooraf hoe je omgaat met nakomelingen (natuurlijke controle, alleen mannetjes, afstaan aan winkel)

Voeding

• Kwaliteitsdroogvoer als basis — vlokken of granulaat (Tetra Guppy Colour, Sera Vipagran, JBL NovoGranoMix)
• Plantaardig voer essentieel — spirulinavlokken, blancheerde groenten (courgette, komkommer) voor goede spijsvertering
• Diepvriesvoer 2-3x per week — rode muggenlarven, artemia, daphnia voor kleurversterking en conditie
• Levend voer af en toe — artemia, witte muggenlarven, microworms als traktatie
• Kleine porties 1-2x per dag — alleen wat binnen 2-3 minuten is opgegeten
• Wissel regelmatig van voersoort — eenzijdige voeding leidt tot tekorten
• Fastdag 1x per week — optioneel maar gezond, voorkomt vervetting

Onderhoud

• Wekelijks 20-30% water verversen — gebruik vers leidingwater van dezelfde temperatuur
• Waterconditioner toevoegen — Sera Aqutan, JBL Biotopol neutraliseert chloor en zware metalen
• Filter maandelijks schoonmaken — spoel media in oud aquariumwater (niet onder kraan), vervang sponsen bij slijtage
• Bodem stofzuigen bij waterverversing — verwijder voedselresten en afval (vooral belangrijk bij grote populaties)
• Wekelijks waterwaarden testen — minimaal pH, nitriet, nitraat; maandelijks ook GH en KH
• Dode bladeren en overtollige algen verwijderen — houd aquarium schoon maar niet steriel
• Planten uitdunnen bij overgroei — snelgroeiers zoals Waterpest en Hoornblad kunnen aquarium overwoekeren

Gezondheid en signalen

• Observeer dagelijks je vissen — kijk naar zwemgedrag, eetlust, kleuren, lichamelijke afwijkingen
• Gezonde guppies zijn actief — zwemmen vrijmoedig, hebben heldere kleuren, reageren op voer, mannetjes achtervolgen vrouwtjes
• Let op waarschuwingssignalen: witte puntjes (witte stip), rafelige vinnen (vinrot), schuren aan decoratie (parasieten), lusteloosheid, isolatie
• Quarantainebak voor nieuwe vissen — 2 weken observatie voorkomt ziekteverspreiding
• Medicijnen alleen bij diagnose — geen preventieve medicatie; veel middelen schaden biologische filter
• Bij ziekte: direct isoleren — voorkom verspreiding naar rest van populatie

Zwangerschap en jongen

• Herken zwangere vrouwtjes — gezwollen buik, donkere drachtsvlek, vierkantige buikvorm kort voor bevalling
• Besluit vooraf wat te doen met jongen — natuurlijke controle (volwassen vissen eten ze op), veel planten (jongen overleven), apart opgroei-aquarium, of afstaan
• Fijnbladige planten voor overleving jongen — Javamos, Hoornblad bieden beste schuilplaats
• Voer voor jongen — fijngemalen vlokkenvoer, artemia nauplii, speciaal opgroeivoer (Sera Micron)
• Jongen groeien snel — na 8-12 weken geslachtsrijp; voorkom inteelt door verschillende bloedlijnen te kruisen
• Plan voor populatiegroei — zonder maatregelen heb je binnen 6 maanden honderden guppies

Acclimatisatie van nieuwe vissen

• Laat gesloten zak 15-20 minuten drijven — temperatuuregalisatie tussen transportwater en aquarium
• Voeg elk 5 minuten wat aquariumwater toe — totdat zak voor de helft uit jouw water bestaat (30-45 minuten totaal)
• Laat vissen voorzichtig in quarantainebak zwemmen — zonder transportwater (kan verontreinigd zijn)
• Observeer 2 weken in quarantaine — kijk op ziektes voordat je ze bij hoofdpopulatie plaatst
• Dim het licht tijdens acclimatisatie — minder stress
• Voer pas na 24 uur — geef tijd om te wennen

Kleurversterking

• Voer met kleurversterkers — spirulina, astaxanthine (in Tetra Guppy Colour), natuurlijke carotenoïden
• Regelmatig diepvriesvoer — rode muggenlarven en artemia versterken rood/oranje kleuren
• Goede verlichting — 8-10 uur per dag, niet te fel maar wel voldoende voor kleurproductie
• Stabiele waterwaarden — stress door slechte waterkwaliteit doet kleuren verbleken
• Donkere achtergrond/decoratie — guppies passen kleuren aan omgeving; donkere achtergrond intensiveert kleuren
• Voldoende vrouwtjes — mannetjes tonen felste kleuren tijdens balts; te weinig vrouwtjes = minder baltsgedrag

Belangrijkste succesfactor voor guppies: populatiecontrole. Plan vooraf hoe je omgaat met nakomelingen, anders heb je binnen maanden overbevolking met alle bijbehorende problemen (slechte waterkwaliteit, stress, ziektes).