Garnalenaquarium inrichten: stap-voor-stap van bodem tot beplanting

Een garnalenaquarium inrichten doe je van onder naar boven: eerst de bodem, dan hardscape (stenen en hout), daarna planten en pas op het laatst het water en de techniek. Deze volgorde voorkomt dat je bodemsubstraat omwoelt of planten beschadigt tijdens het vullen.

Met de juiste voorbereiding heb je binnen een middag een compleet garnalenaquarium klaarstaan. Het inlopen duurt daarna 2-4 weken voordat je garnalen kunt toevoegen, maar de basis leg je in een paar uur.

Stap 1: Schoonmaken en plaatsing controleren

Begin met een schone bak. Spoel het aquarium uit met lauw kraanwater.

Gebruik géén zeep of schoonmaakmiddelen – die laten residuen achter die giftig zijn voor garnalen.

Controleer de plek waar je aquarium komt te staan. Is de ondergrond vlak en stabiel? Een 30 liter bak weegt vol ongeveer 35 kg. Staat hij scheef?

Dan kan er spanning op het glas komen. Leg een rubbermat of schuimplaat onder het aquarium. Dit compenseert kleine oneffenheden en voorkomt drukpunten. Zo'n mat kost €3-€8 en kan scheuren voorkomen.

Stap 2: Bodemsubstraat aanbrengen

Voor Neocaridina garnalen gebruik je grind, zand of inerte bodems. Voor Caridina soorten kies je actieve bodem die de pH buffert, zoals ADA Amazonia, JBL Manado of Dennerle Shrimp King Active Soil.

Spoel inerte bodems (grind/zand) eerst goed. Doe een handvol in een emmer en spoel tot het water helder blijft. Dit verwijdert stof en voorkomt troebel water. Actieve bodems spoel je juist NIET.

Ze zijn gemaakt om voedingsstoffen af te geven en te bufferen. Spoelen maakt ze kapot.

Doe de korrels voorzichtig rechtstreeks in de bak. Breng de bodem aan in een lichte helling: achterin 4-6 cm, vooraan 2-3 cm.

Dit geeft diepte en maakt het aquarium visueel interessanter. Bij een nano-aquarium inrichten heb je voor een 30 liter bak ongeveer 3-5 liter bodemsubstraat nodig.

Stap 3: Hardscape plaatsen (hout en stenen)

Nu komt de creatieve fase. Plaats grote stenen en takken voordat je water toevoegt.

Zo kun je experimenteren zonder natte handen. Spoel hardscape goed af. Wortelhout kun je beter laten weken in een emmer (1-3 dagen) zodat het waterverzadigd raakt en zinkt.

Anders blijft het drijven. Creëer holtes en overhangen waar garnalen zich kunnen verstoppen.

Tijdens vervelling zijn ze kwetsbaar en zoeken ze beschutting. Stapel stenen stabiel – vallende stenen kunnen glas breken. Populaire hardscape voor garnalenbakken:

• Drakensteen: Neutraal, mooie structuur, duur (€8-€20 per kg)
• Lava steen: Poreus, veel oppervlak voor bacteriën, goedkoop (€3-€6 per kg)
• Redmoor hout: Fijne vertakkingen, ideaal voor mos, zakt snel (€5-€15 per stuk)
• Spiderwood: Unieke vormen, blijft lang drijven, duur (€8-€25 per stuk)

Stap 4: Water toevoegen (voorzichtig!)

Nu komt het moment waarop veel fouten worden gemaakt. Als je water recht in de bak giet, woelt de bodem op en krijg je een modderpoel. Plaats een schoteltje of een stuk plastic op de bodem.

Giet het water rustig op het schoteltje zodat het zachtjes overloopt. Vul tot ongeveer 1/3 en controleer of de bodem niet is verplaatst.

Voor Neocaridina kun je vaak leidingwater gebruiken (controleer eerst GH en KH). Voor Caridina gebruik je osmosewater gemineraliseerd met SaltyShrimp GH+ of vergelijkbaar product.

Streef naar 200-300 µS/cm voor Neocaridina, 120-200 µS/cm voor Caridina. Vul verder tot ongeveer 2/3. Nu is het tijd voor planten.

Stap 5: Planten en mos plaatsen

Planten met wortels (Cryptocoryne, Vallisneria, kleine zwaardplanten) plant je direct in de bodem.

Druk een kuiltje, steek de wortels erin en dek af met substraat. Laat de kroon (groeipunt) boven de bodem. Rhizoomplanten zoals Anubias, Bucephalandra en Java varen bind je vast aan hout of steen met vislijndraad of superglue gel.

Bedek het rhizoom nooit met bodem – dan rot het weg. Mos (Java mos, Christmas mos, Riccardia) bind je ook vast aan hardscape.

Gebruik vislijndraad of een fijn netje. Het mos groeit vast binnen 2-4 weken.

Planten voor beginners:

• Anubias nana: Traag, onverwoestbaar, €4-€8 per plantje
• Java mos: Groeit overal, €5-€10 per portie
• Cryptocoryne wendtii: Makkelijk, komt in veel kleuren, €3-€6
• Hygrophila polysperma: Snelle groei, absorbeert veel voedingsstoffen, €3-€5

Stap 6: Aquarium verder vullen

Vul nu helemaal tot 2-3 cm onder de rand. Blijf het schoteltje gebruiken om de waterstroom te breken.

Is het water troebel door actieve bodem? Dat is normaal en trekt binnen 1-3 dagen weg. Controleer of alle planten nog goed zitten.

Drijven er plantjes los? Vis ze eruit en plant opnieuw. Wacht tot het water rustiger is.

Stap 7: Filter en verwarming installeren

Plaats de filter volgens de instructies. Voor hangfilters: hang aan de achterwand, sluit aan en start.

Voor interne filters: zuignappen aan de zijwand, aansluiten en starten. Zorg dat de inlaat garnaalveilig is. Gebruik een voorfilter spons of een fijn rooster. Jonge garnaaltjes zijn 2-3 mm groot en kunnen door kleine openingen worden aangezogen.

Stel de stroming niet te hoog in. Garnalen houden van rustig water, ook wanneer je een land en water combineren gaat in een paludarium.

De filter moet 2-3 keer per uur het volume omzetten: voor 30 liter dus 60-90 liter per uur.

Heb je een verwarmer nodig? Tropische garnalen (22-26°C) wel, temperate soorten (18-22°C) vaak niet in verwarmde kamers. Een Eheim Jager 25W is perfect voor 20-40 liter.

Stap 8: Verlichting en inloopfase starten

Monteer de lamp en stel een timer in: 6-8 uur per dag. Begin met 6 uur en bouw langzaam op naar 8 uur over twee weken.

Te veel licht direct betekent algenexplosie. Nu begint de inloopfase.

• Ammoniak (NH3): Moet 0 zijn
• Nitriet (NO2): Moet 0 zijn
• Nitraat (NO3): Mag oplopen, ververs water bij >20 mg/l

De filter moet bacteriën kweken die afvalstoffen afbreken. Dit duurt 2-4 weken. Test elke paar dagen de waarden:

Voeg tijdens inlopen wat voer toe (knijp een garnalenstick fijn) om bacteriën te voeden. Of gebruik bottled bacteria zoals Tetra SafeStart om het proces te versnellen.

Stap 9: Eerste garnalen toevoegen

Zijn ammoniak en nitriet al 3-5 dagen op 0? Dan is je bak klaar voor garnalen.

Start met een kleine groep: 10-15 stuks voor een 30 liter bak. Acclimatiseer zorgvuldig. Drijf de transportzak 15 minuten in je beplant aquarium voor de juiste temperatuur. Voeg elk kwartier wat aquariumwater toe aan de zak (totaal 45-60 minuten). Laat de garnalen zelf uit de zak zwemmen in een bakje en zet ze over in het aquarium.

Pro-tip: Voeg na een week bladeren toe (catappa, eiken, beuk). Ze geven tannines af die het water conditioneren en dienen als extra voedsel. Vervang ze elke 4-6 weken.